Θυρεάτις Γη : Δήμος  Θυρέας, Άστρος και Παράλιο Άστρος

0

Του Γιάννη Κουρόγιωργα

Η Θυρέα ήταν θρύλος πριν το Τρωϊκό πόλεμο (1250-1240 π.χ.) .  “Θυρέας Όμηρος μεν ουκ ωνόμασεν, οι δ’ άλλοι θρυλούσι” Στράβων 376 (Θυεράτις Γη σελ 23).

Θουκυδίδης (περ. 455 π.Χ. – περ. 399 π.Χ. )  Θουκυδίδης  Ἱστορίαι [2.27.2] ἐκπεσοῦσι δὲ τοῖς Αἰγινήταις οἱ Λακεδαιμόνιοι ἔδοσαν Θυρέαν οἰκεῖν καὶ τὴν γῆν νέμεσθαι, ἡ  δὲ  Θυρεᾶτις  γῆ  μεθορία  τῆς  Ἀργείας  καὶ Λακωνικῆς ἐστίν, ἐπὶ θάλασσαν καθήκουσα. καὶ οἱ μὲν αὐτῶν ἐνταῦθα ᾤκησαν, οἱ δ᾽ ἐσπάρησαν κατὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα”. V.41.2″Η Κυνουρία γη έχει εν αυτή  Θυρέαν και Ανθήνην πόλιν, νέμονται δε αυτήν Λακεδαιμόνιοι”.

Ἡρόδοτος, (484 π.Χ. – 425 π.Χ./410 π.Χ.)  Ιστορίαι  (Ηροδότου)/Κλειώ,82.1& 82.2 82.1 «..τοῖσι δὲ καὶ αὐτοῖσι τοῖσι Σπαρτιήτῃσι κατ᾽ αὐτὸν τοῦτον τὸν χρόνον συνεπεπτώκεε ἔρις ἐοῦσα πρὸς Ἀργείους  περὶ χώρου καλεομένου Θυρέης» ·82.2 «..τὰς γὰρ Θυρέας ταύτας ἐοῦσα τῆς Ἀργολίδος μοίρης ἀποταμόμενοι ἔσχον οἱ Λακεδαιμόνιοι».

Από την διασπορά Μάρτιος 3,2024

Το άστυ , η αρχαία πόλη  Θυρέα.

Υποστηρίζεται η άποψη από τους ιστορικούς  οι Θυρεάτες προέρχοντο από τους Δαναούς. που εγκαταστάθηκαν στο Άργος, την πρώτη πόλη της Ευρώπης,  από το 2,800-2,000 π.χ.

Ο Θουκυδίδης ,ο πρώτος επιστήμονας Ιστορικός του κόσμου,  και ο Ηρόδοτος , αναφέρουν η  Θυρεάτις Γη ( Θυρέα) υπήρχε πριν 3,000 χρόνια, με αναφορά από τον Ηρόδοτο για το 1,100 π.χ.

Ως προς το τοπωνύμιο «Θυρέα», οφείλει την προέλευσή του στο ότι η περιοχή αποτελούσε τη δίοδο ή θύρα επικοινωνίας και μετάβασης από το Κράτος του Άργους στο Κράτος της Σπάρτης και τανάπαλιν (Θουκυδίδης, Β΄ 27). Το φυσικό μάλιστα όριο, κατά τον Ευριπίδη (Ηλ. 410-2), ήταν ο «Ταναός», δηλαδή ο σημερινός χείμαρρος Τάνος.

Αλλά υπάρχει και η άλλη άποψη , η Θυρέα πήρε το όνομα  από τον Θυρεάτη η Θυραιάτη η Θυραίο ,έγγονο του Πελασγού.

“Η Θυρέα εν τη Αργολίδι γη και ο Θυρεάτης καλούμενος κόλπος από του Θυραιάτα * τούτου τα ονόματα εσχήκασι” Παυσανίας VIII ,3,3)(*από Θυρεάτης η Θυραιάτης η Θυραίος , ήταν γυιός του Λυκάονος, αρχαίου βασιλιά της Αρκαδίας , γιού του Πελασγού) (Θυεράτις Γη σελ 25).

Από, ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΡΟΥΣ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΟΥΣΤΟΥ ( όχι ολόκληρο το κείμενο)

Τα προϊστορικά χρόνια

Τα πρώτα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας διαπιστώνονται με βεβαιότητα από τα νεολιθικά χρόνια. Πλούσια ευρήματα της εποχής αυτής, καθώς και της εποχής του Χαλκού, που φωτίζουν κάπως τα προϊστορικά χρόνια, έχουν εντοπιστεί στις θέσεις Μαρμαράλωνα (Ξηροκάμπου), Κουτρί (Αγίου Ιωάννη), Άγιος Γεώργιος (Μελιγούς), Χερονήσι, Νησί Παραλίου Άστρους, στην παραλία Λεωνιδίου καθώς και στο Γεράκι.

Στο σπήλαιο του Άσουλα (Άη-Γιώργη), βόρεια του Χαράδρου και σε απόσταση 1 χλμ. από τον οικισμό έχουν βρεθεί ευρήματα που μαρτυρούν την ανθρώπινη παρουσία από τα όψιμα νεολιθικά χρόνια (Βλ. σελ. 126). Επίσης, αντίστοιχα ευρήματα στο σπήλαιο του «Διονύσου» Σίντζας αποκαλύπτουν ότι κατοικούνταν, ήδη, από τη νεολιθική εποχή (Βλ. σελ. 127).

Οι πρώτοι κάτοικοι ανήκουν στα προελληνικά φύλλα, ήταν οι  Πελασγοί, που έζησαν στην Κυνουρία  πριν τους Αρκάδες στην Αρκαδία  και τους (πρωτοέλληνες) Δαναούς στην Αργολίδα και στα Παράλια της Κυνουρίας. Στη συνέχεια εγκαθίστανται στην Κυνουρία οι Ίωνες. Οι δημιουργοί του Μυκηναϊκού πολιτισμού, οι Αχαιοί,  εγκαταστάθηκαν στην Αργολίδα γύρω στα 1600 π.Χ. Λίγο αργότερα κατέβηκαν από εκεί στη Λακωνία, ενώ η Κυνουρία ήταν ήδη κομμάτι της Αργείας γης. Αυτά μαρτυρούν και τα ευρήματα από το Χερρονήσι, το Νησί του Αγίου Ανδρέα, το Ελληνικό Άστρους, το Καστράκι Μελιγούς.

Η Κάθοδος των Δωριέων

Με την «κάθοδο των Δωριέων», τον 12ο αι. π.Χ., η περιοχή διαμοιράστηκε μεταξύ των Δωριέων της Σπάρτης, των Αρκάδων της Τεγέας και των Δωριέων του Άργους.

 Οι Ίωνες της Κυνουρίας, οι Κυνούριοι, διατήρησαν τα εθνικά χαρακτηριστικά τους και για πολλούς αιώνες ήταν οι μόνοι Ίωνες στην Πελοπόννησο. Αυτό οφείλεται στο ότι την Κυνουρία και ειδικά τη Θυρεάτιδα, οι Δωριείς δεν την έβλεπαν τόσο σαν τόπο εγκατάστασης, όσο σαν τόπο εκμετάλλευσης, λόγω του πλούσιου ελαιόφυτου κάμπου της. Με την πάροδο του χρόνου όμως εκδωρίστηκε και αυτή.

Στη θέση Φονεμένοι του Αγίου Πέτρου, στον δρόμο προς Καρυές, βρέθηκαν τρεις μεγάλοι λιθοσωροί (αρχαία ιερά αφιερωμένα στον Ενόδιο Ερμή), οι οποίοι αντιστοιχούσαν στα όρια των επικρατειών του Άργους, της Τεγέας και της Σπάρτης. και ήταν αρχαία ιερά αφιερωμένα στον Ενόδιον Ερμή.

Η περιοχή έγινε σύντομα στόχος των ισχυρών γειτόνων της, των Σπαρτιατών, των Αργείων και των Αρκάδων/Τεγεατών. Αποτέλεσε κυρίως μήλον της έριδος μεταξύ των Σπαρτιατών και των Αργείων, καθώς βρισκόταν ανάμεσα στα δύο κράτη και διέθετε ιδιαίτερη γεω-στρατηγική θέση, γεγονός που κατέληξε σε πολεμική σύρραξη (περί τα τέλη του 11ου  π.χ. αιώνα σύμφωνα με τον Ηρόδοτο).

Γεωγραφικά η περιοχή της χωρίζεται σε δυο μεγάλες ενότητες. Τη βόρεια, που στα αρχαία χρόνια αντιστοιχούσε στη Θυρεάτιδα, με κύριο οικισμό τη Θυρέα και δευτερεύοντες την Ανθήνη, τη Νηρίδα, την Εύα και το Άστρος, ενώ το νότιο  αντιστοιχούσε στη χώρα των Πρασιών, στην οποία υπήρχε ο κύριος οικισμός Πρασιαί και οι δευτερεύοντες Πολίχνη, Τυρός και Γλυππία. Μέχρι τον 7ο αι. π.Χη Κυνουρία πρέπει να διατηρεί την αυτονομία της (προκύπτει από την συμμετοχή των Πρασιών στην Αμφικτυονία της Καλαυρίας) παρ’ όλες τις προσπάθειες του Άργους και της Σπάρτης να την προσαρτήσουν. Εν τούτοις η περιοχή των Πρασιών πρέπει να σχετιζόταν περισσότερο με τη Λακωνία, ενώ η περιοχή της Θυρεάτιδας με την Αργολίδα.

Παρά την έντονη  πίεση των γειτόνων της η  Κυνουρία πρέπει να παρέμενε  ανεξάρτητη μέχρι την εποχή  του Αργείου Τυράννου Φείδωνα οπότε και πέρασε στην κυριαρχία του Άργους, που γνώριζε τότε τη μέγιστη ακμή του. Μετά τη Φείδωνα όμως το Άργος άρχισε σταδιακά να παρακμάζει ενώ η Σπάρτη ισχυροποιούταν. Η τύχη της Κυνουρίας φαίνεται να κρίθηκε οριστικά ο 546 π.Χ., στη μάχη της Θυρέας (ή μάχη των Εξακοσίων Επιλέκτων η Λογάδων ), οπότε η Σπάρτη επικράτησε του Άργους και απέκτησε τον έλεγχο της Κυνουρίας. Η Κυνουρία παρέμεινε Σπαρτιατική μέχρι το 338 π.Χ. όταν ο Φίλιππος Β΄ απέδωσε το βόρειο τμήμα της στους Αργείους μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο, ενώ η νότια περιοχή των Πρασιών και του Τυρού (η οποία ήταν το φυσικό σύνορο της αρχαίας Σπάρτης) παρέμεινε στη Σπάρτη.

Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού , εκεί που διακρίνεται  η αρχαία πόλη Θυρέα και  ήταν αργότερα το πόλισμα Άστρον,  νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.

Από, Θυρεάτις Γη : Το άστυ, η αρχαία πόλη Θυρέα,το πόλισμα Άστρον και το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας – astrosgr.com

Οι Αιγινήτες στην αρχή του Πελοποννησιακού πολέμου  καταδιώχθηκαν από την πατρίδα τους  από τους Αθηναίους και διασκωρπήθηκαν όπου μπορούσαν σε ολόκληρη  την Ελλάδα.  Μερικοί εγκαταστάθηκαν στην Θυρέα, που τους παραχώρησαν οι Λακεδαιμόνιοι,   και άρχισαν να οχυρώνονται στη σημερινή χερσόνησου του Παραλίου Άστρους, γιατί γνώριζαν τους Αθηναίους.  Αλλά το 424 π.χ.ο Αθηναίος στρατηγός Νικίας τους καταδίωξε πάλι  από τη χερσόνησου του Παραλίου Άστρους και οι Αιγινήτες κατέφυγαν στην γειτονική  οχυρωμένη αρχαία πόλη Θυρέα, εγκαταλείποντας τα  οχυρά και μισοτελειωμένα  τείχη.

Μερικοί Αιγινήτες, αφού δεν είχαν πατριδα,  κατέφυγαν στα βουνά και μερικοί εγκαταστάθηκαν στον Πλάτανο και στο Αγιάννη. Υπάρχει  η εκδοχή ο Αγιάννης πήρε το όνομα από τους Αγιαννίτες , που προήλθε από τους Αιγινήτες.

Ο  Θουκυδίδης  αναφέρεται στην  αρχαία πόλη Θυρέα ,που επίσης ήταν οχυρωμένη  (Θουκυδίδης 4,56,4,57 )“πάση την στρατιά και αιρούσι Θυρέαν.Και την τε πόλιν κατεύκασαν και τον ενόντα εξεπόρθησαν,τους τε Αιγινήτας…”

Η κρατούσα άποψη από  την παραπάνω  και άλλες αναφορές  του Θουκυδίδη , το άστυ (η πόλη) Θυρέα άρχιζε περίπου δύο χιλιόμετρα από την παραλία και απλωνόταν στη Θυρεατική Γη ,στο κάμπο της Θυρέας και η  “άνω πόλις εν η ώκουν”  Θυρέα ήταν στο Ελληνικό η Τειχιό,που βρίσκεται  μεταξύ Άστρους και Αγιάννη.

 Η αρχαία πόλις Θυρέα  συμπεραίνουμε σίγουρα βρισκόταν στο κάμπο της Θυρέας κοντά στο Άστρος και πιθανά στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους, αφού η αρχή της πόλης ήταν περίπου δύο χιλιόμετρα από την παραλία ,όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης  και θα είχε μια έκταση μερικά χιλιόμετρα, ήταν το άστυ, το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής και η σπουδαιότερη πόλη στην ευρύτερη περιοχή της αρχαίας Βόρειας Κυνουρίας . Από την αρχαία  πόλη Θυρέα πήρε το όνομα η περιοχή Θυρεάτις Γη η περιοχή Θυρέα.   . 

Από τη θέση της αρχαίας πόλη Θυρέας , συμπεραίνουμε στην αρχαιότητα οι κάτοικοι στην περιοχή  μας κατοικούσαν στα ενδότερα, φαίνεται για λόγους υγείας απέφευγαν τα έλη, γιατί η γη δεν ήταν καλλιεργήσιμη γύρω από τα έλη  και προτιμούσαν τις βουνοπλαγιές ,που επίσης ήταν μακρυά από τους πειρατές.

Η πόλη Θυρέα  ήταν διμερής, γιατί επίσης υπήρχε και η άνω πόλη στη περιοχή του Ελληνικού η Τειχιό.Φαίνεται οι κάτοικοι της Θυρέας κατοικούσαν  το περισσότερο χρόνο στην «άνω πόλη»   στο Ελληνικό η Τειχιό, όπως έκαναν για χιλιάδες χρόνια οι Αγιαννίτες, τον χειμώνα κατέβαιναν  για λίγους μήνες  στο Άστρος , στο «Γιαλό»,  στα αρχοντικά ,στους «πύργους» και στα καλύβια τους για να μαζέψουν τις ελιές και την Άνοιξη έφευγαν από τον κάμπο για να αποφύγουν τον ελώδη πυρετό του «Γιαλού» και να μην τους «φάει ο κάμπος», και κατοικούσαν τον περισσότερο χρόνο  στα βουνά του Αγιάννη του Άστρους, για το υγιεινό  κλίμα του. Είναι σχετικό οι κάτοικοι το Άστρους να αποκαλούνται  και σήμερα  Θυρεάτες και υπάρχει από το 1928 η τοπική ποδοσφαιρική ομάδα Πανθυρεατικός, ο Πήγασος Α.Ο. Θυρέας και άλλοι σύλλογοι όπως ο Σύλλογος Αστρινών Θυρεατών  και ο Θυρεάτης .

«Τους πάτρης προμάχους Θυρεάτας στέψεν ο Δήμος»  

Ελληνικό η Τειχιό  και  Θυρέα.

ΥΑ 25344/1499/11-4-1960 – ΦΕΚ 199/Β/11-5-1960 Τίτλος ΦΕΚ,Περί κηρύξεως αρχαιολογικού χώρου.

Xαρακτηρίζομεν ως αρχαιολογικόν χώρον την περιοχήν την καλουμένην Ελληνικό η Tειχιό, την ευρισκομένην εις τα ορεινά της Θυρέας και άνωθεν της από Aστρους εις Tρίπολιν οδού”.

Φαίνεται οι κάτοικοι της Θυρέας ανέβαιναν το καλοκαίρι στην επάνω πόλη στο στο Ελληνικό η Τειχιό, όπως έκαναν  οι κάτοικοι του Άστρους για χιλιάδες χρόνια  πριν την δεκαετία του 1960 , τους καλοκαιρινούς μήνες ανέβαιναν στον Αγιάννη, για το υγειινό  κλίμα του και για να αποφύγουν τον ελώδη πυρετό του κάμπου.

Από το Δήμο μας

“Σε απόσταση περίπου 5 χιλιομέτρων από το Άστρος στην κορυφή του λόφου πάνω από τις στροφές «κοδέλες » σε λίγη απόσταση από τον ανηφορικό δρόμο προς τον Αγιάννη βρισκεται το Ελληνικό η Τειχιό,από εκεί η θέα της Θυρεάτιδας Γης και του Αργολικου κόλπου είναι εξαιρετικη. Στο σημείο υπάρχει επιγραφή της αρχαιολογικής υπηρεσίας που οδηγεί σε αγροτικό δρόμο και μετά από 2 χιλιόμετρα φθάνει ο επισκέπτης σε ένα πλάτωμα, που αποτελεί την αρχή 15λεπτης πορείας που οδηγεί στην κορυφή ενός λόφου, του Τειχιού ή Ελληνικού. Εδώ αντικρίζει κανείς τα ερείπια του αρχαίου ιερού ναού του Θεού Απόλλωνα, ερείπια τειχών, οικοδομημάτων και υπόγειων δεξαμενών και λειψάνων της Άνω Θυρέας ή για κάποιους άλλους της Νηρηίδας.”

Κατά το 13ο αι. (Α’ Φραγκοκρατία) η περιοχή πέρασε σταδιακά στα χέρια των Φράγκων και των Ενετών, οι οποίοι, για να διασφαλίσουν την κυριαρχία τους, έχτισαν το φρούριο στο Γεράκι (1210 μ.Χ.) και το κάστρο Εστέλλα(=Άστρος)  στον Αγιάννη Κυνουρίας  . Οι Τσάκωνες, μη αναγνωρίζοντας τη φραγκική κυριαρχία, έκαναν συχνά επιθέσεις εναντίον τους. Η καθυπόταξη των Τσακώνων και της ορεινής περιοχής του Πάρνωνα έγινε μετά την παράδοση της Μονεμβασιάς στους Φράγκους (1250 μ.Χ.).

Απο Νίκο Α. Βέη , Μνείαι  του Άστρους  “Και δη εν τη αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως αναφέρεται ότι ο πρίγκιψ του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήν  των Τσακώνων έκτισε , τω 1256, το κάστρον, όπερ καλείται la Estella” Παραθέτω…. Et le princep por  mellor senyorear los fizo alli un castiello suso en las montanyas, el qual se clama la Estella (σ.93)» “Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος”.( Απο Νίκο Α. Βέη ,σελ 99-100) ,

Ύστερα από τη μάχη της Πελαγονίας (1259 μ.Χ.) και την ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο, η περιοχή επανήλθε στην κυριαρχία των Βυζαντινών (1262 μ.Χ.). Όμως, οι εχθροπραξίες και οι λεηλασίες δεν είχαν σταματήσει. Οι Βενετοί εξακολούθησαν να ενδιαφέρονται για την περιοχή  και στις αρχές του 15ου αιώνα κατέλαβαν  την χερσόνησο  της  σημερινής τοποθεσία του Παραλίου  Άστρους  και έκτισαν το κάστρο  (Α’ Ενετοκρατία).

Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων

Το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν είναι το κάστρο Estella, όπως λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται.Δεν υπάρχουν γνωστά ιστορικά στοιχεία και  πειστικές αναφορές από κανένα ιστορικό μελετητή , αλλά μόνο λανθασμένα  συμπεράσματα για την  αναφορά Estella για το Κάστρο Παραλίου Άστρους. Πειστικά και τεκμηριωμενα  το όνομα Εστέλλα είναι για  το άλλο κάστρο που βρίσκεται  στα ενδότερα της Κυνουρίας.   Όλοι συμφωνούν το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), το έκτισε ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος το 1256   και  βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι», πάνω από του «άστρου /εις τον κάμπον της μαλεβής».(Ανδρόνικος Β’Παλαιολόγος).

(Δείτε το κείμενο παρακάτω για περισσότερα  σχετικά με το κάστρο Εστέλλα του Αγιάννη του Άστρους. 2) «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256) στον Αγιάννη του Άστρους ).

Στα αρχεία της Βενετίας του 15ου αιώνα το 1407, αναφέρεται το κάστρο «Astritzi».. «και κύριος αυτού Lampridios» ,  (Ν.Βέης Μνείαι του άστρους ,σελ 97). Ο κύριος του κάστρου ήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης ( Lampridios), και για το λόγο αυτό θεωρείται  η αναφορά  του 1407 είναι για το Κάστρο Παραλίου Άστρους .Το Κάστρο Παραλίου Άστρους  αναφέρεται  πιθανά είναι το «Astritzi» των Ενετών,αλλά δεν συμφωνούν με αυτό  όλοι οι ιστορικοί μελετητές (Ν.Βέης και άλλοι)

Επίσης σε αναφορές του Stefano Magno to 1463,1467,1469 και  άλλων για τα κάστρα του Μορέως το 1471  αναφέρονται δύο τοπογραφικα σημεία (κάστρα)  Astro και Astrici , Astro και Astritzi.( Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 38). Οι παραπάνω αναφορές «Astro»  είναι για  το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη ,στην τοποθεσία Ξεροκάμπι,όπως αναφέρουν πειστικά ο Ν.Βέης  και πολλοί άλλοι ιστορικοί μελετητές και  οι αναφορές Astritzi, Astrici  είναι για το Κάστρο Παραλίου Άστρους.

 Οι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων κτίστηκε αργότερα  από το 1256 , το 15ον η 17ο αιώνα  και επισκεύαστηκε το 1824-1825 από τον Πάνο Ζαφειρόπουλο η Άκουρο και τους αδερφούς  του Κωνσταντίνο και Ιωάννη.

Από τα παραπάνω αναφορές ,  του 1407  για  τον Αγιαννίτη Λαμπρίδη κύριο του κάστρου , για τα δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα)  του Stefano Magno(to 1463,1467,1469) ,την αναφορά του 1471  επίσης για τα δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα)   και την χρονολογία κατασκευής του κάστρου μετά το 15ο  αιώνα ,όπως συμφωνούν πολλοί ιστορικοί μελετητές ,  συμπεραίνουμε το  «Astritzi» των Ενετών ,είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους.

Το κάστρο  «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικό  ανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο στο Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη (2χλμ), σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα»,για τον έλεγχο των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη  Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη »  suso en law montanyas ,   όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.

Δείτε  στο τέλος για περισσότερα τις σχετικές πηγές για τα κάστρα μας.

Δήμος Θυρέας

ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 Το 1841 ο δήμος  Θυρέας  περιλαμβάνει τα χωριά  Άγιος Ιωάννης,  Άστρος , Μελιγού και Πλάτανος

Αμέσως μετά την απελευθέρωση από 400 χρόνων σκλαβιάς και την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, οι Θυρεάτες πρόγονοι μας πριν διακόσια χρόνια το 1835 ήξεραν  και εθυμούντο καλά την ιστορία μας και ονόμασαν  το δήμο αυτονόητα Δήμο Θυρέας. Το όνομά του δήμου προήλθε από την αρχαία πόλη της Θυρέας , που βρισκόταν στην περιοχή του Άστρους,στο κάμπο της Θυρέας.

Με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το 1835,  συστάθηκε ο Δήμος Θυρέας,  με διάταγμα της 9ης (21ης) Νοεμβρίου 1834 / 12ης Μαΐου 1835, σύμφωνα με το οποίο συστάθηκαν οι πρώτοι δήμοι της Αρκαδίας και της Κυνουρίας.

  • ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 .
  • Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης.
  • Το 1835 ο δήμος περιελαμβάνει τα χωριά  Άγιος Ιωάννης,  Άστρος και Μελιγού.
  • Το 1840 ο οικισμός Πλάτανος αποσπάται από το δήμο Πλατανούντος και προσαρτάται στο δήμο Θυρέας .
  • ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841
  • Ο οικισμός Άστρος ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου
  • Ο οικισμός Άγιος Ιωάννης ορίζεται θερινή έδρα του δήμου.
  • Το 1841 ο δήμος  περιλαμβάνει τα χωριά  Άγιος Ιωάννης,  Άστρος , Μελιγού και Πλάτανος
  • ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845
  • Ο οικισμός Παράλιον Άστρος προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
  • Το 1845 ο δήμος περιλαμβάνει τα χωριά  Άγιος Ιωάννης,  Άστρος , Μελιγού , Πλάτανος και Παράλιον Άστρος.
  • ΦΕΚ 50Α – 25/07/1879
  • Ο οικισμός Τρεστενά (Χάραδρος) προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
  • ΦΕΚ 59Β – 17/06/1897
  • Ο οικισμός Ξηροπήγαδον προσαρτάται στο δήμο Θυρέας

Από

Διοικητικές μεταβολές της Τ.Α.-ΕΕΤΑΑ (eetaa.gr)

Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης) Κυνουρίας

  • (ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835). Ο οικισμός ορίζεται έδρα του δήμου Θυρέας.
  • (ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841).Ο οικισμός ορίζεται θερινή έδρα του δήμου Θυρέας
  • ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912.Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και προσαρτάται στην κοινότητα Άστρους
  • ΦΕΚ 250Α – 24/08/1915Ο οικισμός ορίζεται θερινή έδρα της κοινότητα Άστρους .
  • ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας

Άστρος Κυνουρίας

  • ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835. Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
  • ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841.Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας
  • ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912.Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Άστρους
  • ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985ορίζεται έδρα του δήμου Άστρους (Ο δήμος προήλθε από την αναγνώριση σε δήμο της κοινότητας Άστρους  για ιστορικούς λόγους)
  • ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας

Παράλιον Άστρος Κυνουρίας

  • ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845.Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
  • ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Παραλίου Άστρους
  • ΦΕΚ 244Α-04-12-1997.Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητας Παραλίου Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Οι γνωστοί δήμαρχοι Θυρέας ήταν οι εξης:

  • Ιωάννης Ζαφειρόπουλος– δήμαρχος κατά τα έτη 1837 – 1847
  • Ιωάννης Γ. Σαρριωάννης (Σαρηγιάννης)– 1847 – 1851
  • Ματθαίος Πρωτοπαπάς– 1851 – 1858
  • Γεώργιος Μ. Πουλής (Ζαφείρης 😉– δήμαρχος κατά τα έτη 1858 και 1865
  • Νικόλαος Ματθαίος– δήμαρχος τα έτη 1858 – 1862
  • Βασίλειος Ι. Καλαμβοκίδης– 1871και 1874
  • Δημήτριος Ν. Κορδώνης– δήμαρχος επί πολλά έτη (18741877188018821887188918911892 κ.α.)
  • Γεώργιος (;) Δαμιανός– δήμαρχος το 1883
  • Νικόλαος Ι. Σακελλαρίου– δήμαρχος το 1884
  • Ευστράτιος Χασαπογιάννης– δήμαρχος τα έτη 18891891 κ.α.
  • Ιωάννης Β. Καλαμβοκίδης– δήμαρχος τα έτη 1896 – 1900
  • Ιωάννης (Γιαννούκος) Ν. Σακελλαρίου– πολλά έτη μεταξύ των οποίων 1908 (πιθανόν από το 1900 – 1912)

Υπήρξαν επίσης και άλλοι δήμαρχοι τα ονόματα των οποίων, όμως, και τα έτη θητειών τους δεν είναι γνωστά.

 

Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού , εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέα και  αργότερα το πόλισμα Άστρον,  νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.

 Άστρος Κυνουρίας

Το Άστρος και ο Αγιάννης είναι μια κοινότητα και το σπουδαιότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι , έχουν σπίτια μέχρι σήμερα στον Αγιάννη και στο Άστρος. Από το Αγιάννη προήλθε το Άστρος ,το Παράλιο Άστρος και άλλοι μκροί οικισμοί.

Για πολλούς αιώνες μέχρι την δεκαετία του 1950  ο Αγιάννης του Άστρους ,  σημερινός θερινός οικισμός του Άστρους, αποτελούσε το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας. Ο Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης) Κυνουρίας , ήταν η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους από τις 22 Αυγούστου έως την 1 Οκτωβρίου 1822 , το 1845  αποτέλεσε την θερινή έδρα της Επαρχίας Κυνουρίας και το 1823  « η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος, στον κόλπο του Ναυπλίου».( Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) , σε  επιστολή στις 22 Απριλίου 1823).

Οι  σχετικές παρακάτω  αναφορές επιβεβαιώνουν το Άστρος και ο Αγιάννης  είναι η πατρίδα  μας ,  «εις την πατρίδα μου  τον  Άγιο Ιωάννη» … «εις την πατρίδα μας το Άστρος», «εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro , «της πατρίδος μου… το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους»

  • Πάνος Ζαφειρόπουλος, «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες, μετέβημεν άπαντεςεις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά  Β   σελ 50). Αλλά ο Αγιαννίτης Άκουρος  σαφέστατος για  όλα, αποκαλεί αυτονόητα και  τον Αγιάννη «πατρίδα μου» σε άλλο έγγραφο.
  • Πάνος Ζαφειρόπουλος «διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β ,  σελ 51).
  • Δημήτριος Καρυτσιώτης,εις παράγραφον 5 της διαθήκης του «5) Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro) ως είναι»( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 312) … (Εις της διαθήκην του την 27η Φεβρουαρίου 1819 στη Τεργέστη).
  • «Δημήτριος Καρυτσιώτης, “Παραιτώ της πατρίδος μου το κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού.Μάϊος 1819 Δ.Καρυτσιώτης»

Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας, σύμφωνα με πολλές διασταυρωμένες αναφορές, αναμφισβήτητα υπήρχε  για πολλούς αιώνες πριν το 1823 , υπήρχε από τον 2ο μ.χ. αιώνα,   το 1256, 1320, 1435 ,1516, 1756,1819,1823,1841,1845,1912, 1997 και υπάρχει αδιάκοπα  σύμφωνα με το Ελληνικό κράτος από το 1823 μέχρι σήμερα.

  • Αναφορά του Πτολεμαίου 2ομ.χ.  αιώνα για το πόλισμα  «Άστρον», είναι το σημερινό Άστρος
  • Castiello la Estella (Kάστρο του Άστρους)».Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήν των Τσακώνων «επάνω εις τα βουνά»  έκτισε στον  Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας  στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ)  «το κάστρον, όπερ καλείται la Estella (=Άστρος)»
  • Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα «Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, «το καλούμενον Άστρος»
  • Ο Νίκος Βέης (18831958) καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει «έχομε κατ΄ επανάληψιν μνείας του Κυνουριακού αυτού πολίσματος» του Άστρους το 1256, 1320,1372,1374, 1407,1421 ,1435, 1463, 1467, 1471, 1481.
  • Αναφορά για το Άστρος το 1320 ,Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ.) Χρυσόβουλο  (4) 1320 (σελ.114)  «του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής»
  • Ο Γεώργιος Φραντζής το 1435 αναφέρει το «Άστρον»  και τον Άγιο Ιωάννη και επιβεβαιώνει η αναφορά του Πτολεμαίου 2ο μ.χ.  αιώνα για το πόλισμα  Άστρον είναι το σημερινό Άστρος.
  • Το 1516 Τoastri & Τoast(r)i (= το Άστρος ) …« εν τω μνημείω τούτω λέγω,σημειούται  toastri (= το Άστρος ) και ostrici(= Αστρίτσι)  … “  ελέγχεται ότι το Αστρίτσι είναι διάφορον του Άστρους τοπογραφικόν σημείον»( σελ 98),  Επίσης “Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον» (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 97)
  • 1756, Δημήτριος Καρυτσιώτης(1741-1819). Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης   μας  έφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη  15 χρονών το 1756 μέ «ένα τσαρούχι» , αλλά δεν ξέχασε ποτέ την “πατρίδα” τον Αγιάννη και το Άστρος και για το λόγο αυτό  ονόμασε το κτήριο στην Τεργέστη «ΑΣΤΡΟΣ», που θυμότανε καλά  από το 1756 , και το 1819 στην διαθήκη του δώρησε “εις την πατρίδα μας το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro) “.. και “το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους”( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 312).
  • O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, το 1823 , πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) , σε  επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 αναφέρει . «Αποτελεί ευχάριστο καθήκον για μένα να ενημερώνω τα Φιλελληνικά Κομιτάτα πως η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος, στον κόλπο του Ναυπλίου» (Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121).
  • Διακήρυξητης Εθνοσυνέλευσης 1823  -«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και «Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση  εν Άστρει συνέλευσιν»  Διονύσιος Κόκκινος  Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης  (τόμος 3ος Σελίδες 475-476)
  • Αρχεία της Ελληνικής Παλλιγενεσίας .1823 Αριθ.ΚΘ των Πρακτικών της Εθνικής Συνελεύσεως «B’. Επ’ ουδεμιά προφάσει και περιστάσει δύναται η Διοίκησις να νομοθετήση εναντίως εις το παρόν Πολίτευμα…Εξεδόθη εν Άστρει κατά μήνα μεσούντα τον Απρίλιον…»
  • 1823,Όλα τα ψηφίσματα της Εθνοσυνέλευσης και Ψήφισμα  Θ)  Εις την Ελληνική επικράτειαν ούτε πωλείται ….«Εξεδόθη εν Άστρει κατά μήνα μεσούντα τον Απρίλιον..»
  • 1823,ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ Β’ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ ΤΗΝ ΚΘ’ ΜΑΡΤΙΟΥ, ΑΩΚΓ ΚΑΙ Γ’ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 63)
  • 1823,ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ ΗΤΟΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ  Β’ ΕΘΝΙΚΗΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΝ (Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 87)
  • Οι Αστρεινοί και οι Αγιαννίτες , κάτοικοι του Άστρους για χιλιάδες χρόνια.

Άστρος Κυνουρίας : Χρονολογικές αναφορές 

1)Η αναφορά του Κλαύδιου Πτολεμαίου «Άστρον» το 2ο αιώνα μ.χ , από  Γεωγραφική Υφήγησις Γ’.

Από , Το Άστρος της Θαλάσσης

«Πρασιά να γ λε_γ Αργείας Άστρον  να λε δ Ινάχου ποτ.εκβολαί  να λε γ η αρχή του ποταμού να λ   Ναυπλία επίνειον»

Η πρώτη αναφορά  για  το όνομα  «Άστρον»  έγινε από τον Πτολεμαίο τον 2ο μ.χ. αιώνα,  αλλά ο Πτολεμαίος  δεν αναφέρει την  ακριβή τοποθεσία του πολίσματος  «Άστρον» , όπως είναι έκδηλο από την παραπάνω αναφορά.  Από την αναφορά του Πτολεμαίου το Άστρον  ήταν κάπου από το Λεωνίδιο μέχρι το Ναύπλιο . Δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα  αξιόπιστα τεκμήρια που να συνδέουν το πόλισμα Άστρον  με μία  ακριβή  και συγκεκριμένη τοποθεσία, παρά μόνο υπάρχουν  ερμηνείες  και συμπεράσματα.

Είναι αναμφισβήτητο γεγονός και αναφέρεται από πολλούς ιστορικούς μελετητές στην αρχαιότητα οι κάτοικοι στην περιοχή κατοικούσαν στα ενδότερα από την εποχή της Θυρέας  μέχρι το 1821 και αργότερα , για λόγους υγείας απέφευγαν τα έλη και προτιμούσαν τις βουνοπλαγιές που επίσης ήταν μακρυά από τους πειρατές. (Ν.Βέης και άλλοι).Το αναμφισβήτητο αυτό γεγονός για χιλιάδες χρόνια , μας οδηγεί να αναζητήσουμε το πόλισμα Άστρον στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας, όπως στα ενδότερα του κάμπου  βρισκόταν η αρχαία πόλη Θυρέα. Άλλωστε στην αρχαιότητα  η τοποθεσία που βρίσκεται το Παράλιο Άστρος πιθανόν είχε  άλλη διαφορετική  ονομασία από το πόλισμα Άστρον,  που ήταν Πυράμια η Απόβαθμοι, όπως αναφέρουν  ιστορικοί μελετητές.

Η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους για χιλιάδες χρόνια πριν το 1832 ήταν ακατοίκητη, γιατί  η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους , το «Νησί»,  ήταν βραχώδης και γύρω από το «Νησί» από την «παλιόστερνα», σημερινή κεντρική πλατεία , μέχρι τον Ατσίγγανο και το Παλιόχανο  υπήρχαν  πολλά έλη , βούρλα και καλάμια. Για το λόγο αυτό πολλοί ιστορικοί μελετητές αναφέρουν στη συγκεκριμένη περιοχή από την αρχαιότητα οι κάτοικοι προτιμούσαν  να κατοικούν στα  ενδότερα (Ν.Βέης και άλλοι) και ο οικισμός δεν αναφέρεται στους Τούρκικους φορολικούς καταλόγους τους μεσαίωνα. Ο οικιστής του Παραλίου Άστρους  Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος σε αναφορά του στον Όθωνα επιβεβαιώνει και αναφέρει  το «ακατοίκητο τούτο μέρος .

 Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους  μέχρι το 1845 ήταν  Σκάλα  η Σκάλα  του  Άστρους. όταν επίσημα ονομάστηκε Παράλιο Άστρος. Σκάλα σημαίνει λιμάνι. Ήταν το λιμάνι της περιοχής για χιλιάδες χρόνια και το όνομα  Σκάλα του Άστρους (λιμάνι του Άστρους)  το πήρε  από το τον γειτονικό οικισμό το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας .  Ο Leake  αναφέρει το 1806  το όνομα  της περιοχής ήταν Σκάλα του Άστρους, “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,Travels in the Morea (σελ 485 ),όπως  επίσης αναφέρει το 1823  ο βουλευτής Κων.  Ζαφειρόπουλος «Την Σκάλαν του Άστρους», η Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822 και πολλοί άλλοι ιστορικοί μελετητές

Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαι  του Άστρους. « οι διάφοροι πληθυσμοί οι διαιτώμενοι κατά τα παράλια της Θυρεάτιδος ηναγκάσθηκαν για τούτον η εκείνο  τον λόγον να πήξωσι τας σταθεράς αυτών καλιάς  κατά τα ενδότερα της Κυνουρίας»(σελ 100)  και  « του κλίματος  αυτής μη επιτρέποντος την εν τω ιδίω τόπω χειμώνος και θέρους διατριβήν»… «αναγκάζονται ένεκεν των ελωδών πυρετών να αναβαίνωσιν εις τον Άγιον Ιωάννην»(σελ 99).

Συμπεραίνουμε  από τα παραπάνω   και  την  τεκμηριωμένη αναφορά του Γεωργίου  Φραντζή για το Άστρον , το πόλισμα   Άστρον  βρισκόταν σαν συνέχεια της πόλης Θυρέας στο κάμπο της  Θυρέας , κοντά η εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέα ,που είναι πολύ κοντά  η  στο σημερινό  Άστρος . Αφού στη περιοχή αναμφισβήτητα  στην αρχαιότητα στο συγκεκριμενό σημείο υπήρχε η αρχαία πολη Θυρέα, είναι λογικό και πιθανό  επίσης αργότερα αδιάκοπα  να κατοικείται , όπως  συνεχίζει να κατοικείται σήμερα.

Διακρίνεται ο «Κεντρικός πύργος Άστρους», από το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256),που  βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι». 

) «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256) στον Αγιάννη του Άστρους .

Το 1256  ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έκτισε στον  Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας,  στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα»   «το κάστρον, όπερ καλείται»  «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), προς ευκολωτέραν υποταγήν  των γειτόνων Τσακώνων στη  Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες, «επάνω εις τα όρη »  suso en law montanyas  , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μoρέως.

«Προφανώς το Estella τούτο  είναι το Άστρος»  (Νίκο Α. Βέη , Μνείαι  του Άστρους. σελ 93 )

“ Και δη εν τη αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως αναφέρεται ότι ο πρίγκιψ του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήν των Τσακώνων έκτισε , τω 1256, το κάστρον, όπερ καλείται la Estella” Παραθέτω…. Et le princep por mellor senyorear los fizo alli un castiello suso en las montanyas, el qual se clama la Estella (σ.93)» «Όθεν το castiello la Estella (=Άστρος) πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας « suso en las montanyas”,.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι  του Άστρους. σελ 93)

«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι  του Άστρους. σελ 99-100)

Αναστάσιος Ι. Μπάλλας,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους )

«Πρώτος το αναφέρει  ο Leake  Travels II σ.486 (Σελ 492) γράφοντας πως δύο μίλλια πάνω από τα Αγιαννίτικα καλύβια , στον καλλιεργημένο κάμπο του Ξηροκαμπιού υπάρχει ένα φρούριο Ελληνικό». (Αναστάσιος Ι. Μπάλλας)

«Γνωρίζουμε ότι μετά την κατάκτηση της Μονεμβασίας ο Βιλλαρδουίνος  έχτισε ένα κάστρο το 1256 πάνω στα βουνά  για να ελέγχη τους Τσάκωνες. Η σχετική αναφορά στο «Βιβλίο των Άθλων» έχει ως εξής. Et le princep por  mellor fenyorear los fizo alli un castiello suso en las montagnas, el qual se clama la Estella (Libro σ.49» (Αναστάσιος Ι. Μπάλλας)

Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας  και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους)  του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256  ο πρίγκιπας του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία  «Ξεροκάμπι»  ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος. «Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου ( κάστρο Εστέλλα =Άστρος) που είδα από την πεδιάδα του Άστρους, (δηλ  από το Ξεροκάμπι)  που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492). «περί τον αιγιαλόν του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής» (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ σελ.114.)

3)Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα «Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, « δι ού παρέχεται εις τον Μητροπολίτην Μονεμβασίας το αξίωμα του εξάρχου»

Αλλά υπάρχει και η αναφορά από τον Π.Δούκα, επίσης το 1292 συναντάται στο χρυσόβουλο Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου «Από Άστρους εις Κωστάντζαν-Ζήτζινα ..» (Λακωνικά Α,1932 σ.54, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 29).

4)Ο Νίκος Βέης (18831958) καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει «έχομε κατ΄ επανάληψιν μνείας του Κυνουριακού αυτού πολίσματος» του Άστρους το 1256, 1320,1372,1374, 1407,1421 ,1435, 1463, 1467, 1471, 1481, υπάρχουν και άλλες.

«εκείνου περί τον αιγιαλόν άστρου εις το κάμπο της Μαλεβής» Ανδρόνικου Β’Του Παλαιολόγου 1320 (σελ 93)

“Eγράφη δια χειρός  εμού εν τω Άστρω» 1372 και 1374 (σελ 96) («έχομε δύο κώδικες γραφέντας  εν Άστρει»)  (σελ 97)

Προς τον αιγιαλόν είναι το Άστρος ,πόλις ποτέ, τα νύν έρημον» Μελέτιος,( σελ 101).Οι Αγιαννίτες αποκαλούσαν και αποκαλούν μέχρι σήμερα το Άστρος και  «Γιαλό»  και τους Αστρεινούς «Γιαλίσιους».

5) Το 1516.  Σε διάφορες αναφορές του 1516, 1545,1547, 1570,1650 αναφέρονται το Toast(r)ι  ,Toastri  σαν μεσόγειον τοπογραφικόν σημείον και ανατολικά , νότια ανατολικά,  βρίσκεται το τοπογραφικόν σημείον Astritzi, Ostrici, Laprici σαν κάστρο η νησί  και Stella σαν νησί . «Κατά τα ανωτέρω ,έχουμε δύο διάφορα γεωγραφικά σημεία , το Άστρος και το Αστρίτσι» που συμφωνεί με το Ν.Βέη  (Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 34,35,38).

Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον» (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 97).

Το 1516…« εν τω μνημείω τούτω λέγω,σημειούται toastri (= το Άστρος ) και ostrici(= Αστρίτσι)  … “Οθεν εξ όλων των προμνημονευθέντων μαρτυρίων, και άλλων τινων μεγαγενεστέρων χρόνων , ελέγχεται ότι το Αστρίτσι είναι διάφορον του Άστρους τοπογραφικόν σημείον»( Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 98)

Επίσης σε αναφορές του Stefano Magno to 1463,1467,1469 και  άλλων για τα κάστρα του Μορέως το 1471  αναφέρονται δύο τοπογραφικα σημεία (κάστρα)  Astro και Astrici , Astro και Astritzi.( Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 38). Οι παραπάνω αναφορές «Astro»  είναι για  το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη ,στην τοποθεσία Ξεροκάμπι,όπως αναφέρουν πειστικά ο Ν.Βέης  και πολλοί άλλοι ιστορικοι μελετητές.

Είναι έκδηλο στην περιοχή υπήρχαν δύο διαφορετικά τοπογραφικά σημεία και σε όλες τις παραπάνω  αναφορές υπάρχει πάντοτε στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας    το τοπογραφικό σημείο, που είναι  Toast(r)ι  ,Toastri,Astro = το σημερινό Άστρος.

«Το 1471 αναγράφεται εις τας κτήσεις της Ενετίας το καλούμενον Άστρο (Astro) (Μπαρ,τ,Β.454, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 30). Ενδιαφέρον είναι ο Δημήτριος Καρυτσιώτης στην διαθήκη του το 1819, 348 χρόνια αργότερα από το το 1471, επίσης στα λατινικά αναφέρει «Astro» . «Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro) ως είναι»

Στα αρχεία της Βενετίας του 15ου αιώνα το 1407, αναφέρεται το κάστρο «Astritzi».. «και κύριος αυτού Lampridios» ,  (Ν.Βέης Μνείαι του άστρους ,σελ 97). Ο κύριος του κάστρου ήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης ( Lampridios), και για το λόγο αυτό θεωρείται  η αναφορά  του 1407 είναι για το Κάστρο Παραλίου Άστρους .Το Κάστρο Παραλίου Άστρους  αναφέρεται  πιθανά είναι το «Astritzi» των Ενετών,αλλά δεν συμφωνούν με αυτό  όλοι οι ιστορικοί μελετητές. Από την παραπάνω αναφορά  για  τον Αγιαννίτη Λαμπρίδη κύριο του κάστρου , συμπεραίνουμε το  «Astritzi», είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους.

Εύκολα συμπεραίνουμε  το σημερινό Άστρος αναφέρεται στους Ενετικούς χάρτες  και κείμενα του μεσαίωνα Toast(r)ι  ,Toastri  και  Astro. Επίσης όλοι οι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το κάστρο Εστέλλα στο Ξεροκάμπι στον Αγιάννη αναφέρεται Estella  και  Astro.  Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους αναφέρεται  στους Ενετικούς χάρτες εσφαλμένα σαν νησί Stella (  δεν γνωρίζουμε αν αναφέρεται σε κείμενα Stella, ήταν νησί πριν το 5ο αιώνα π.χ.)  και το κάστρο Παραλίου Άστρους  αναφέρεται Astrissi,  Αstritzi, Astrici, Ostrici, Laprici.Αυτονόητα άλλο είναι το Stella και άλλο το Estella.

Η σαφέστατη αναφορά, του Βυζαντινού   Αυτοκράτορα Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου «του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής»

6) 1320,Αναφορά για το Άστρος ,Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ.)  Χρυσόβουλο  (4) 1320 (σελ.114)  «του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής», ήταν Βυζαντινός   Αυτοκράτορας (1282-1328),

Η αναφορά είναι επίσημη  του Βυζαντινού   Αυτοκράτορα, αλλά το κυριώτερο είναι σαφέστατη για την τοποθεσία. Η αναφερόμενη γη είναι  το Ξεροκάμπι,στο κάμπο της γειτονικής μονής  Μαλεβής , στον  Αγιάνη του Άστρους  κάτω από το κάστρο Εστέλλα (=Άστρους) .Η σαφέστατη αναφορά,  «του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής» …. «περί τον τόπον τον λεγόμενον του αγίου νικολάου….. το επικεκλημένον φούσκα» και δεν αφήνει περιθώρια για ερμηνείες  για άλλη τοποθεσία.(μερικοί μελετητές κόβουν περίεργα  «εις τον κάμπον της μαλεβής» η  εσφαλμενα αναφέρουν για διαφορετική τοποθεσία επειδή δεν γνωρίζουν την Μαλεβή? …..)

Φαίνεται από την  παρακάτω  επίσημε αναφορά  του Aδρόνικου Β’  Παλαιολόγου, το 1320  ο Αγιάννης ονομάζετο Άστρος και επίσης  αυτή η αναφορά επιβεβαιώνει την αναφορά του 1256 του Χρονικού του Μωρέος  για το κάστρο Εστέλλα (=Άστρος) , που βρισκόταν πολύ κοντά πάνω από  το Ξεροκάμπι ,την  «δηλουμένην γη των εξακοσίων μοδίων.  ήγουν, περί τον αιγιαλόν του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής».

Από  το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256),  στο Αγιάννη του Άστρους, διακρίνεται στο βάθος  μέρος της τοποθεσίας «Ξεροκάμπι»,  του «άστρου /εις τον κάμπον της μαλεβής». (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος).  Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή .

Παραχωρεί στη μονή Οδηγήτρια του Βροντοχίου στο Μυστρά και στον ηγούμενο Παχώμιο διάφορους τόπους μεταξύ αυτών :  «…. έτι δε και την κατά  μέρος  ανωτέρω δηλουμένην γη των εξακοσίων μοδίων.  ήγουν, περί τον αιγιαλόν του άστρου/εις τον κάμπον της μαλεβής την περί το χολοδομητικόν ,και την περί τον τόπον τον λεγόμενον του αγίου νικολάου ,την αγορασθείσαν παρά του σεβαστού του πολεμιανίτου… κατέχει δε ταύτην ωσαύτως και το ρηθέν μονύδριον του αγίου νικολάου  το επικεκλημένον φούσκα μετά των ειρημένων  πατοίκων αυτού’ και λοιπών δικαίου τούτων». (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος, Χρυσόβουλο  (4) 1320 σελ.114).

Ο Leake 500 χρόνια αργότερα επιβεβαιώνει την αναφορά του 1320 του  Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου « την πεδιάδα του Άστρους» , που είναι το Ξεροκάμπι του Αγιάννη.

«Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου (Κάστρου Εστέλλα=Άστρος) που είδα από την πεδιάδα του Άστρους, (δηλ  από το Ξεροκάμπι)  που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492

7) To 1435, o Γεώργιος Φραντζής  αναφέρει το « Άστρον» και τον Άγιο Ιωάννη και επιβεβαιώνει η αναφορά του Πτολεμαίου 2ο μ.χ.  αιώνα για το πόλισμα  Άστρον είναι το σημερινό Άστρος .

Από,Θανάση Π. Κωστάκη: Σύντομη γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (BT),1951«Από το Φρατζή,έκδοση Βόννης σ.159…..Και κατά αρχάς του θέρους του ς@μγ  (=1435)…. αί είσιν αι κάτω γεγραμμέναι χώραι και πόλεις και κώμαι, Άστρον,άγιος Πέτρος, Άγιος Ιωάννης, Πλαταμόνας (Σημερ.Πλάτανος),Μελίγον (σημερ. Μελιγού),Προάστειον (σημερ,Πραστός) ,Λεωνίδας (σημερ.Λεωνίδιον), Κυπαρισσία (σημερ.Κυπαρίσσι) ,Ρέοντας και Σίτανας (σημερ.Σίταινας)… Βλ.Σ.Λάμπρου,Μικταί Σελίδες , Αθήναι 1905 σ.416-419 και Φ.Κουκουλέ, Αθηνά 39 (1927) σ.122»

Η αναφορά του Φραντζή  Άστρον είναι αναμφισβήτητα  η δεύτερη αναφορά , η πρώτη ήταν του Χρονικού του Μορέως το 1256, που πειστικά τοποθετεί  το σημερινό Άστρος στην συγκεκριμένη τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα.

Αναμφισβήτητα υπήρχε οικισμός στο σημερινό Άστρος  πριν  χιλιάδες χρόνια  από πολλές άλλες αναφορές . Σίγουρα η αναφορά του Φραντζή  είναι για το σημερινό Άστρος και δεν είναι για άλλον οικισμό, γιατί θα έπρεπε να αναφέρεται και το σημερινό Άστρος ,που ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός στο κάμπο της Θυρέας, έστω με διαφορετικό όνομα ( όπως ο Φραντζής  αναφέρει τον μικρότερο οικισμό Μελίγον (σημερ. Μελιγού ) και υπήρχε οικισμός στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους σύμφωνα με το Νίκο Βέη και πολλές άλλες αναφορές . «Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον».( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι  του Άστρους. σελ 97).

8) 1823,  Το Ελληνικό κράτος

Το Ελληνικό κράτος πριν διακόσια χρόνια  και ο πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) το 1823, με βάση  τα υπάρχοντα  τεκμηριωμένα ιστορικά στοιχεία της εποχής,  δικαιολογημένα επίσημα, τελεσίδικα και οριστικά ονόμασε τους οικισμούς Άστρος και Παράλιο Άστρος,  το 1823, το 1841  και το 1845  και συνεχίζει να αποκαλεί αδιάκοπα  μέχρι σήμερα . Η Βουλή των Ελλήνων ,πριν διακόσια χρόνια, το 1844  αναφέρει  «και ο τόπος  ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής  Άστρος».Αυτή είναι η αναμφισβήτητη ιστορική αλήθεια.

O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) , σε  επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 αναφέρει . «Αποτελεί ευχάριστο καθήκον για μένα να ενημερώνω τα Φιλελληνικά Κομιτάτα πως η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος, στον κόλπο του Ναυπλίου» (Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121)

Διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης  -«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και «Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση  εν Άστρει συνέλευσιν»  Διονύσιος Κόκκινος  Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης  (τόμος 3ος Σελίδες 475-476)

Αρχεία της Ελληνικής Παλλιγενεσίας . Αριθ.ΚΘ των Πρακτικών της Εθνικής Συνελεύσεως «B’. Επ’ ουδεμιά προφάσει και περιστάσει δύναται η Διοίκησις να νομοθετήση εναντίως εις το παρόν Πολίτευμα…Εξεδόθη εν Άστρει κατά μήνα μεσούντα τον Απρίλιον…»

Όλα τα ψηφίσματα της Εθνοσυνέλευσης   και Ψήφισμα  Θ)  Εις την Ελληνική επικράτειαν ούτε πωλείται ….«Εξεδόθη εν Άστρει κατά μήνα μεσούντα τον Απρίλιον..»

Πρακτικά των Συνεδριάσεων  της Βουλής τω Ελλήνων  κατά την  πρώτην  σύνοδον του 1844 τ.Γ , εν Αθήναις εκ του Βασιλικού τυπογραφείου, σ.1214  Συνεδρίασις  ΡΜΖ’ της 16 Μαϊου , «α.διότι η εν Άστρει  συνέλευσις   συνεκροτήθη  όπου ήδη ενηργήθη  η εκλογή  και ο τόπος  ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής  Άστρος , το δε εις το Παράλιον λεγόμενον  Άστρος  δεν υπήρχε κατά την  συγκρότησην  της συνέλευσεως , ώστε το κανονίζον την πρωτεύουσα (Δήμου Θυρέας)  Άστρος διάταγμα  εννοεί  βεβαίως τον τόπον όπου η συνέλευσις συνήλθεν….».(Φλούδας , Θυρεατικά Β  , σελ 114).

Άστρος Κυνουρίας

  • ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835. Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας, ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841.Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας, ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912.Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Άστρους,ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985 ορίζεται έδρα του δήμου Άστρους (Ο δήμος προήλθε από την αναγνώριση σε δήμο της κοινότητας Άστρους  για ιστορικούς λόγους),ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας

«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές… ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρεινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης”(Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους.)

9) Οι Αστρεινοί και οι Αγιαννίτες , κάτοικοι του Άστρους για χιλιάδες χρόνια.

Την τελευταίαν συνεδρίαν της εθνοσυνέλευσης  την 18η Απριλίου 1823 « Ανεγνώσθη αναφορά κατοίκων Άστρους..» (Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας τ.Α’, σελ 65) (Φλούδας Θυρεατικά  Β   σελ 162).Οι Αστρεινοί, κάτοικοι του Άστρους, υπήρχαν και προσέφεραν πολλά στο έθνος το 1823, και ονόμασαν τον οικισμό Άστρος. Χωρίς κατοίκους δεν υπάρχουν ονόματα οικισμών, λιμανιών και περιοχών. Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες…  Από το οικισμό Άστρος προήλθαν τα ονόματα Αγιάννης του Άστρους, περιοχή Άστρους, κάμπος του Άστρους, κόλπος  Άστρους, καλύβια Άστρους ,χερσόνησο του Άστρους ,Σκάλα του Άστρους.Όπως συμβαίνει παντού , από το  γειτονικό οικισμό Άγιος Ανδρέας προήλθε το Λιμάνι του Άγιου Ανδρέα και όπως αναφέρουν πολλοί  ιστορικοί μελετητές από την αρχαία πόλη Θυρέα προήλθε η περιοχή Θυρεάτις Γη  ( και η περιοχή Θυρέα). «Οι κάτοικοι είναι τα κράτη».

Παράλιον Άστρος Κυνουρίας

  • ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845.Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας

Πριν το 1824 δεν υπήρχε οικισμός στην  τοποθεσία για χιλιάδες  χρόνια και ο Άκουρος αναφέρει  στον Όθωνα και επιβεβαιώνει «το ακατοίκητο τούτο μέορς». Ο Leake αναφέρει  το 1805 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία και  «στη σκάλα υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές .Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους  μέχρι το 1845 ήταν  Σκάλα  η Σκάλα  του  Άστρους  και υπάγετο διοικητικά στο γειτονικό οικισμό  Άστρος

Το Παράλιο Άστρος έκτισε από το  1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος , όπως τιμoύν με αδριάντα  του στη κεντρική πλατεία οι  Παραλιώτες , «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ».  Ο  διακεκριμένος  Αγιαννίτης Λογοθέτης,φίλος και συνεργάτης του Άκουρου,  ακολούθησε τον Άκουρο και αναφέρει σε υπόμνημα του για τα γεγονότα της εποχής, το 1832 έκτισε το σπίτι του στο «Νησί» , που θεωρείται  από τα πρώτα σπίτια του οικισμού, και « ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο». Τον Λογοθέτη ακολούθησαν και άλλοι Αγιαννίτες και ο οικισμός άρχισε  σιγά σιγά και δειλά να  αναπτύσσεται.

Οι αδερφόι Ζαφειρόπουλοι είχαν  καλές σχέσεις με τον  βασιλιά Όθωνα, ο Άκουρος  στην επίσκεψη του Όθωνα του δώρησε το κάστρο αλλά ο Όθωνας διακριτικά δεν αποδέχτηκε την δωρεά.  Το Παράλιον Άστρος  σαν ο νεώτερος οικισμός της περιοχής προσαρτήθηκε στο δήμο Θυρέας  το 1845, με τις έκδηλες , αυτονόητες ενέργειες και καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα  του  τότε Αγιαννίτη πρώτου δήμαρχου του δήμου Θυρέας και οικιστή του Παραλίου Άστρους  Ιωάννη Ζαφειρόπουλου  ,(δημάρχου του δήμου από 1837-1847) και τού αδερφού του  Άκουρου,  που τότε τον χειμώνα έμεναν στο κάστρο της χερσονήσου και το καλοκαίρι στον Αγιάννη, αν και ο δήμος Θυρέας συστήθηκε  το 1835 και το  1841  ο δήμος  περιλάμβανε τα χωριά  Άγιος Ιωάννης,  Άστρος , Μελιγού και Πλάτανος  .

Το γεγονός της καθυστέρησης  της προσάρτησης του οικισμού στο δήμο, συμπεραίνουμε  οφείλεται ότι πριν 1845  ο οικισμός δεν είχε τα απαιτούμενα κριτήρια να προσαρτηθεί  στο υπάρχοντα δήμο, γιατί ήταν πολύ μικρός. Αν και ο Άκουρος με το αδερφό Ιωάννη , του πρώτο δήμαρχο του δήμου, επιθυμούσαν να γίνει οικισμός το συντομότερο.Τελικά τα κατάφεραν  και  το 1845 ονόμασαν τον οικισμό Παράλιο Άστρος. Θυμίζουμε και έχει μεγάλη σημασία για την πατρίδα Άστρος , ο Αγιαννίτης στρατηγός Άκουρος νωρίτερα  από το 1821, πριν επιστρέψει από την διασπορά  ,τότε δεν υπήρχε οικισμός στη χερσόνησο , ανέφερε υπερήφανα και δεν ξεχνούσε  την  γειτονική πατρίδα του , «εις την πατρίδα μας το Άστρος » και «εις την πατρίδα μου το Άγιον Ιωάννην». 

Θεωρούμε αναγκαίο να ερμηνεύσουμε τα ιστορικά στοιχεία για το δήμο Θυρέας , αν και είναι σαφέστατα και αυτονόητα, για να βοηθήσουμε το δημόσιο διάλογο και  την ιστορική αλήθεια.

Οι  ιστορικοί μελετητές  διασταυρώνουν τα ιστορικά στοιχεία που καταθέτουν με περισσότερες αναφορές,  γιατί είναι αποδεκτό κανένας δεν τα ξέρει όλα και οι περισσότεροι ξέρουν καλύτερα , και με αξιόπιστα ιστορικά στοιχεία τεκμηριώνουν συνοπτικά  τα συμπεράσματα τους. ¨Οπως μας έλεγε ο Θουκυδίδης ,ο πρώτος επιστήμονας Ιστορικός του κόσμου, στα βιβλία του καταθέτει βασικά  λεπτομερέστατα  ιστορικά στοιχεία και γεγονότα , και μερικές φορές κάνει πολύ συνοπτικά συμπεράσματα.

Ιστορικά στοιχεία.

ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841  (σελ.45)

  • Ονομασία νέου του δήμου, «Θυρέας»
  • Πρωτεύουα αυτού. « Άγιος Ιωάννης  το θέρος τον δε χειμώνα το Άστρος»
  • Τα συνιστώντα τον νέον δήμο χωρία. « Άγιος Ιωάννης,Μελιγού, Άστρος,Πλάτανος»

ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 .Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης.

Άστρος Κυνουρίας,

  • ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841.Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας
  • ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας

Παράλιον Άστρος Κυνουρίας

  • ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845.Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
  • ΦΕΚ 244Α-04-12-1997.Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητας Παραλίου Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας

ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912

  • Ο δήμος (Θυρέας) καταργείται
  • Το όνομα του οικισμού Μονή Παλαιάς Παναγιάς του δήμου διορθώνεται σε Μονή Παλαιοπαναγιάς

Τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία συμπεριλαμβάνουν  ανάλογα τις λέξεις, που έχουν μεγάλη σημασία και δεν επιδέχονται ερμηνείες και σχόλια ,είναι  σαφέστατα ,  «ορίζεται…, αποσπάται…, προσαρτάται…, καταργείται.., διορθώνεται»

Συμπεράσματα  παρακάτω  (4) , με αναφορά  των παραπάνω ιστορικών στοιχείων  και η  ιστορική αλήθεια.

1)Άγιος Ιωάννης,ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 .Σύσταση του δήμου (Θυρέας) με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης.

Τα σχόλια και οι ερμηνείες είναι περιττά,  συνοπτικά  ο Άγιος Ιωάννης ήταν η πρώτη πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας σύμφωνα με το ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835  από  το 1835 μέχρι το 1841  και ήταν η θερινή πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας σύμφωνα με το ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841, από το 1841 μέχρι το 1912.

2)ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841  (σελ.45) ,Ονομασία νέου του δήμου, «Θυρέας».Πρωτεύουα  αυτού. « Άγιος Ιωάννης  το θέρος τον δε χειμώνα το Άστρος». Τα συνιστώντα τον νέον δήμο χωρία. « Άγιος Ιωάννης, Μελιγού, Άστρος,Πλάτανος».

Στο παραπάνω ΦΕΚ του 1841 , αναφέρονται σωστά  τα τέσσερα  χωριά που υπήρχαν τότε στην περιοχή και δεν ανα΄φλερεται το Παράλιο Άστρος.  Η αναφορά «Άστρος» είναι αναμφισβήτητα για το σημερινό Άστρος , χειμερινή έδρα του δήμου, γιατί είναι αυτονόητο το Άστρος υπήρχε στην περιοχή και   υπήρχε επίσημα τουλάχιστον από το 1823 (1), και θα έπρεπε να αναφέρεται στο δήμο το 1841 έστω και με άλλο όνομα,(δεν είχε ποτέ επίσημα άλλο όνομα ), όπως αναφέρονται οι μικρότεροι οικισμοί  με τα επίσημα ονόματα τους  Μελιγού,Πλάτανος. Aν το Άστρος δεν ήταν στο δήμο Θυρέας έπρεπε κάπου να είναι , αφού είχε εκδηλη την πρόσφατη ιστορία («Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και στο δήμο υπήρχαν άλλοι μικρότεροι οικισμοί της περιοχής . Η αναφορά του ΦΕΚ 1841 είναι σαφέστατη και αυτή είναι η τεκμηριωμενη ιστορική αλήθεια, τα σχόλια είναι περιττά.(Κάποτε πρέπει να εξηγούμε και τα αυτονόητα…τι άλλο να πούμε).

Από το  1832 μέχρι το  1845  ο  καινούργιος οικισμός  που ήταν  στην Χερσόνησο του σημερινού Παραλίου Άστρους  και η τοποθεσία νωρίτερα, υπάγοντο διοικητικά και αναγκαστικά  στο Άστρος,όπως γίνεται με όλους τους καινούργιους οικισμούς,στην αρχή υπάγονται σε ένα  γειτονικό οικισμό.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, από την παραπάνω αναφορά του ΦΕΚ του 1841 για το δήμο Θυρέας , το 1845 ο οικισμός προσαρτήθηκε  στο δήμο Θυρέας με το επίσημο όνομα  Παράλιον Άστρος.(ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845).

Είναι  αναμφισήτητο γεγονός μετά από το 1823, τα ονόματα των οικισμών δεν τα δίνουν οι κάτοικοι,αλλά το Ελληνικό κράτος με ωρισμένες διαδικασίες και νόμους, που έχουν  σοβαρότητα και συνέχεια, χωρίς αντιφάσεις και κενά (π.χ. 1823,1835, 1841, 1845, 1871,1912, 1997, 2024) .Η ιστορική αλήθεια απαιτεί  και πρέπει όλα να  εξετάζονται , όλα μαζί είναι η αλήθεια, και να αναφέρονται διαχρονικά, από την αρχή μέχρι το τέλος, από το 1823,1845,2024.

Για να τελειώνουμε με την ονομασία Άστρος ,  πριν το 1832 δεν υπήρχαν κάτοικοι στην σημερινή τοποθεσία  του Παραλίου Άστρους για χιλιάδες χρόνια για να ονομάσουν την τοποθεσία,όπως αναφέρουν  σχετικά ο Άκουρος «ακατοίκητο τούτο μέρος» και ο Leake to 1805, είναι έκδηλο και αυτονόητο ,χωρίς κατοίκους δεν υπάρχουν ονόματα οικισμών ,λιμανιών και περιοχών.

Αντίθετα στο γειτονικό Άστρος υπήρχε οικισμός ,υπήρχε το παράρτημα της σχολής Καρυτσιώτη  του Αγιάννη από το 1805, υπήρχαν οι Αστρεινοί κάτοικοι και οικίσματα χιλιάδες χρόνια ,  τουλάχιστον  για χίλια χρόνια πριν το 1256  , πριν το 1435  και σίγουρα πριν το 1805 υπήρχαν οικίες, υπάρχουν φωτογραφίες ,αρχοντικά των προκρίτων του Αγιάννη(2) , «τα καλύβια» ….πολλά  από αυτά «έχουν δύο πατώματα» κατά τον Leake(3 ) ,και τα «καλύβια  εις το Άστρος» κατά τον Ν.Σπηλιάδη (4).Οι οικιστές του Παραλίου Άστρους είχαν  πριν το 1824 οικίες στον Αγιάννη και στο Άστρος.π.χ. Αδερφοί Ζαφειρόπουλοι. Λογοθέτης,Πάσχος  και άλλοι, που ακόμα  υπάρχουν και σήμερα.

(1)Διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης  -«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και «Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση  εν Άστρει συνέλευσιν»  Διονύσιος Κόκκινος  Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης  (τόμος 3ος Σελίδες 475-476) .O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) , σε  επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 αναφέρει . «Αποτελεί ευχάριστο καθήκον για μένα να ενημερώνω τα Φιλελληνικά Κομιτάτα πως η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος, στον κόλπο του Ναυπλίου» (Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121).

(2)Πριν το 1805 αρχοντικά,«πύργοι» και καλύβια στο Άστρος και στον “Αγιάννη του Άστρους” , η Σχολή Καρυτσιώτη και το μέγαρο «ΑΣΤΡΟΣ» στη Τεργέστη του Δημητρίου Καρυτσιώτη. – astrosgr.com

(3)« στην πεδιάδα είναι τα καλύβια που ανήκουν στα χωριά Άγιος Ιωάννης, (το σημερινό Άστρος) Μελιγού, Κορακοβούνι και Πραστός (Άγιος Ανδρέας)» (Leake, σελ 483) ……αποτελούνται από καλές εξοχικές κατοικίες, πολλές από τις οποίες έχουν δύο πατώματα (Leake,σελ 486)

(4)Ν.Σπηλιαδης, Απομνημονευματα σελ 502,  «και όμως οι ολιγαρχικοί,οίτινες είχον καταλάβει τ’ Αγιαννίτικα  λεγόμενα καλύβια εις το  Άστρος, ητοιμάζοντο…» και άλλοι « προς τα Καλύβια του αγίου Ιωάννου εις το  Άστρος »

3)Παράλιον Άστρος Κυνουρίας ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 . Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας .

Το 1845 ο οικισμός πήρε  επίσημα  την ονομασία Παράλιο Άστρος. Αν το Παράλιο Άστρος είχε  νωρίτερα άλλο επίσημο όνομα,σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία,  θα υπήρχε αναφορά για αλλαγή η κατάργηση ονόματος στο  ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845, με τις λέξεις ( « καταργείται.., διορθώνεται»).Το ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845, είναι σαφέστατο για όλους ,αναφέρει μόνο τη λέξη «προσαρτάται», αυτή είναι η αναμφισβήτητη ιστορική αλήθεια, για πρώτη φορά «προσαρτάται» και τίποτα άλλο.  Ο οικισμός το 1845   ονομάστηκε  επίσημα Παράλιο Άστρος   και δεν είχε άλλο επίσημο όνομα νωρίτερα, οι ερμηνείες είναι άσχετες και περιττές,γιατί η αναφορά είναι σαφέστατη. Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους  μέχρι το 1845 ήταν  Σκάλα  η Σκάλα  του  Άστρους  και υπάγετο στο Άστρος, όπως υπάγετο στο Άστρος  και ο καινούργιος οικισμός από το 1832-1845. Παρακάτω ενδεικτικά μερικά ιστορικά στοιχεία μετά το 1845  για το όνομα του οικισμού Παράλιο Άστρος.

Το όνομα του οικισμού είναι αδιάκοπα από το 1845  μέχρι σήμερα (2024) Παράλιο Άστρος, για όλους και για το Ελληνικό κράτος και αυτό είναι το όνομα σήμερα.Παράλιο Άστρος, ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητας Παραλίου Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας.Τι άλλο να προσθέσουμε…..

  • Οι σφραγίδες «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ και η παλιότερη που αναφέρεται «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΣΤΡΟΥΣ»(1912 και 1932)
  • Οι εκλογικοί καταλόγοι του 1871,1881 αναφέρουν «Κοινοτ. Παραλίου Άστρους»
  • Το Παράλιο Άστρος έχτισε από το  1832-1845   ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος  και οι αδελφοί του. Οι Ζαφειρόπουλοι αναφέρονται από τους ιστορικούς ότι ήταν οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους .Οι Παραλιώτες τιμούν με αδριάντα  τον Άκουρο στη κεντρική πλατεία και ταυτόχρονα προβάλλουν το χωριό τους Παράλιο Άστρος, «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ».
  • Οι τοπικές και εθνικές εφημερίδες αναφέρουν « Παραλ .Άστρος», «ΠΑΡΑΛΙΟ ΑΣΤΡΟΣ»,«ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΛΙΟ ΑΣΤΡΟΣ»
  • Οι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους αποδέχονται το όνομα του χωριού και το προβάλλουν με πολλούς τρόπους. «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ», Αχιλεύς «ΠΑΡΑΛΙΟ ΑΣΤΡΟΣ», «Σύλλογος των απανταχού Φίλων του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας» , « Φιλοδασική Ένωση Παραλίου Άστρους», «ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ  Π.ΑΣΤΡΟΥΣ»  και ονομάζουν τον οικισμό  , Παράλιο Άστρος ,Π.Αστρος ,Εν Παρ  Άστρει.

4) Άστρος Κυνουρίας,

Οι αναφορές  παρακάτω είναι σαφέστατες , δεν απαιτείται καμία ερμηνεία ούτε συμπέρασματα από κανέναν , τα λένε όλα πειστικά και διαγεύστατα.(ιστορικά στοιχεία )

  • Δεν υπήρχε Ελληνικό κράτος πριν το 1821 για επίσημα ονόματα, αλλά υπήρχε η ιστορία. Το Ελληνικό κράτος με βάση  τα υπάρχοντα  τεκμηριωμένα ιστορικά στοιχεία της εποχής,  αναγκαστικά, δικαιολογημένα  και  επίσημα το 1823 επίσημα ονόμασε τον οικισμό Άστρος. Δεν έγινε η εθνοσυνέλευση για να ονομάσει  την πρώτη ημέρα τον οικισμό Άστρος, το όνομα Άστρος δεν ήταν το θέμα της Εθνοσυνέλευσης,  υπήρχαν άλλα σοβαρά θέματα ,  το Άστρος υπήρχε νωρίτερα, το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι και ο Κολοκοτρώνης   και  « στο Άστρος»  έκαναν τα αυτονόητα, «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη».
  • Το 1823 ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) , σε επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 αναφέρει . «Αποτελεί ευχάριστο καθήκον για μένα να ενημερώνω τα Φιλελληνικά Κομιτάτα πως η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος, στον κόλπο του Ναυπλίου» (Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121).
  • Διακήρυξητης Εθνοσυνέλευσης  -«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και  «Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση  εν Άστρει συνέλευσιν»  Διονύσιος Κόκκινος  Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης  (τόμος 3ος Σελίδες 475-476)
  • Αρχεία της Ελληνικής Παλλιγενεσίας . Αριθ.ΚΘ των Πρακτικών της Εθνικής Συνελεύσεως «B’. Επ’ ουδεμιά προφάσει και περιστάσει δύναται η Διοίκησις να νομοθετήση εναντίως εις το παρόν Πολίτευμα…Εξεδόθη εν Άστρεικατά μήνα μεσούντα τον Απρίλιον…»
  • Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Βουλής τω Ελλήνων  κατά την  πρώτην  σύνοδον του 1844 τ.Γ , εν Αθήναις εκ του Βασιλικού τυπογραφείου, σ.1214  Συνεδρίασις  ΡΜΖ’ της 16 Μαϊου , «α.διότι η εν Άστρει  συνέλευσις   συνεκροτήθη  όπου ήδη ενηργήθη  η εκλογή  και ο τόπος  ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής  Άστρος , το δε εις το Παράλιον λεγόμενον  Άστρος  δεν υπήρχε κατά την  συγκρότησην  της συνέλευσεως , ώστε το κανονίζον την πρωτεύουσα (Δήμου Θυρέας)  Άστρος διάταγμα  εννοεί  βεβαίως τον τόπον όπου η συνέλευσις συνήλθεν….».(Φλούδας , Θυρεατικά Β  , σελ 114).
  • Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εις τα Απομνημονεύματα του αναφέρει  , «Τέλος πάντων απεφασίσθη εις  το  Άστρος  να γίνη η Συνέλευσις ..εσηκώθηκα και  επήγα και  εγώ  εις το Άστρος ….εις  ένα περιβόλι  όπου έκαναν  την  συνέλευσιν .»(Φλούδας Θυρεατικά  Β   σελ 53)
  • Θεόδωρος Κολοκοτρώνης  εις τα Απομνημονεύματα του αναφέρει  το γεύμα στον Δημήτριο Υψηλάντη  έγινε « εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους» (Φλούδας Θυρεατικά  Β)
  • Ο Γ. Τερτσέτηςαναφέρει  «συνέτρωγαν  ο Δημήτριος Υψηλάντης  και  ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιους  των δένδρων του Άστρους» (Διήγησις Συμβάντων της Ελληνικής φυλής  σελ.287).
  • Πάνος Ζαφειρόπουλος« επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους»(Φλούδας Θυρεατικά  Β   σελ 52)
  • Πάνος Ζαφειρόπουλος« επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους»(Φλούδας Θυρεατικά  Β   σελ 52)
  • Πάνος Ζαφειρόπουλος«διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά  Β ,  σελ 51).
  • Πάνος Ζαφειρόπουλος,  το σημερινό Άστρος «ονομάζονται  Άστρος  και  πριν την Β’Εθνοσυνέλευση  π.χ. ο Πάνος Ζαφειρόπουλος σε κάποια έγγραφα του αναφέρει ως πατρίδα του το Άστρος ,όταν ακόμη δεν υπήρχε οικισμός στη σκάλα Άστρους »  (Φάκλαρης , 2023,σελ 44)
  • ΟΓενναίος Κολοκοτρώνης  αναφέρει , « η κυβέρνησις διέταξεν να συνταχθή το Έθνος , να γίνη Εθνική Συνέλευσις, όπου άρχισαν να συνάζωνται οι πληρεξούσιοι οι μεν εις το Άστρος ,οι δε του Κολοκοτρώνη και Υψηλάντη εις Ναύπλιον. … απεφασίσθη να μεταβούν και οι εν Ναυπλίω εις το «Αστρος». (Απομνημονεύματα σελ 88 , Φλούδας Θυρεατικά  Β, Άστρος ,Το Χρυσήλιον και Ιστορικόν    σελ 165). O Γενναίος Κολοκοτρώνης πειστικότατα αναφέρει το Άστρος το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης, υπήρχε πολλά χρόνια πριν το 1823 και βέβαια πριν έλθουν οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης, δεν το δημιούργησαν τυχαία μόλις έφθασαν και αυθαίρετα το ονόμασαν εκείνη την ημέρα Άστρος.
  • Οι αναφορές για το Άστρος είναι αναρίθμητες. Ενδεικτικά 40 σελίδες στο βιβλίο του Νικολάου Ι. Φλούδα, Θυρεατικά Τόμος Β’, Άστρος το Χρυσήλιον και Ιστορικόν (σελ 146.-185)
  • Άστρος Κυνουρίας : ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835. Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας. ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841.Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας. ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985 Ο οικισμός ορίζεται έδρα του δήμου Άστρους. ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας

Δείτε τον σύνδεσμο για περισσότερες αναφορές

Αναφορές  για το Άστρος πριν το 1823 – astrosgr.com

ΦΕΚ 252Α-24/08/1912,Ο δήμος (Θυρέας) καταργείται.

Το 1912, καταργήθηκε το παλιό Δημοτικό σύστημα του 1834 και εγκαθιδρύθηκαν οι κοινότητες. Από τον Δήμο Θυρέας προέκυψαν οι εξής κοινότητες: Άστρους, Βερβένων, Ξηροπηγάδου, Παραλίου Άστρους, Μελιγούς, Πλατάνου και Χαράδρου.

Ας θυμίσουμε στους αναγνώστες μας .Αμέσως μετά την απελευθέρωση από 400 χρόνων σκλαβιάς και την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, οι Θυρεάτες πρόγονοι μας πριν διακόσια χρόνια το 1835 ήξεραν  και εθυμούντο καλά την ιστορία μας και ονόμασαν  το δήμο αυτονόητα Δήμο Θυρέας. Το όνομά του δήμου προήλθε από την αρχαία πόλη της Θυρέας , που βρισκόταν στην περιοχή του Άστρους,στο κάμπο της Θυρέας.

Από το 1997  μέχρι σήμερα ,οι πολιτικοί, πρόκριτοι  και προεστοί μας για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας και ψήφων, ξέχασαν την ιστορία μας και την αρχαία πόλη της Θυρέας και μας φόρτωσαν το  διχαστικό   και χωρίς κανένα περιεχόμενο όνομα,δεν λέει τίποτα σε κανέναν , Δήμος Βόρειας Κυνουρίας.  Ποτέ δεν είναι αργά να ξαναθυμηθούμε την ιστορία μας και τον  ιστορικό Δήμο Θυρέας ,με τρεις χιλιάδες ιστορία ,που θέλουν να σβήσουν οι πολιτικοί μας, για κάτι που δεν τους αφορά άμεσα.

 Από

Νόμος 2539/1997 – ΦΕΚ 244/Α/4-12-1997 (Κωδικοποιημένος) – ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ – ΔΗΜΟΙ (enomothesia.gr)

ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 2539/1997

ΦΕΚ 244/Α/4-12-1997

Συγκρότηση της Πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ, ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Άρθρο 1, Σύσταση των δήμων και των κοινοτήτων

Οι πρωτοβάθμιοι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης συγκροτούνται ανά νομό ως εξής:………….

3.3.  Δήμος Βόρειας Κυνουρίας αποτελούμενος από το δήμο Άστρους και τις κοινότητες:

  1. Αγ. Ανδρέου, 2. Αγ. Γεωργίου, 3. Αγ. Πέτρου, 4. Αγ. Σοφίας,
  2. Βερβένων,6. Δολιανών, 7. Ελάτου, 8. Καράτουλα.

9.Καστανίτσης.10.Κορακοβουνίου,11.Καστρίου,

  1. Κουτρούφων,13. Μελιγούς. 14. Μεσορράχης.
  2. Νέας Χώρας, 16. Ξηροπηγάδου. 17. Παραλίου Άστρους.
  3. Περδικόβρυσης, 19. Πλατάνας, 20. Πλατάνου. 21. Πραστού, 22. Σιταίνης. 23. Στόλου,24. Χαράδρου, 25. Οργιάς,

οι οποίοι καταργούνται

Έδρα του δήμου ορίζεται ο οικισμός Άστρος του τέως δήμου Άστρους

Από

Καλωσήρθατε | ΔΗΜΟΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ (voreiakynouria.gov.gr)

Ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας

Δήμος Βόρειας Κυνουρίας  είναι μια περιοχή μοναδικής  φυσικής ομορφιάς, που συνδυάζει  αρμονικά το βουνό με τη  θάλασσα, την ιστορία με τον πολιτισμό, τις παραδόσεις με την αρχιτεκτονική κληρονομιά. Τα τοπία εναλλάσσονται ευχάριστα από το μπλε της θάλασσας, στο πράσινο της πεδιάδας με τους ελαιώνες, τις καστανιές και τα ελατοδάση. Σε απόσταση μόλις δύο ωρών από την Αθήνα, ο επισκέπτης μπορεί να ξεκουραστεί κάνοντας διακοπές σε κάποιο από τα πολλά παραθαλάσσια τουριστικά θέρετρα, να επισκεφθεί πλείστα πολιτιστικά / θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία γνωρίζοντας από κοντά την πλούσια ιστορία του τόπου, αλλά και να βρεθεί κοντά σε ανεπανάληπτα φυσικά τοπία.

Κοινότητες Δήμου | ΔΗΜΟΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ (voreiakynouria.gov.gr)

Κοινότητες Δήμου

Άστρος, Αγία Σοφία, Άγιος Ανδρέας, Άγιος Γεώργιος, Άγιος Πέτρος, Βέρβενα, Δολιανά, Έλατος, Καράτουλα, Καστάνιτσα,Καστρί, ,Κορακοβούνι, Κούτρουφα, Μελιγού, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Ξηροπήγαδο, Παράλιο Άστρος, Περδικόβρυση, Πλατάνα, Πλάτανος,Πραστός , Σίταινα, Στόλος,Χάραδρος,Ωριά

Άστρος

Το Άστρος είναι κωμόπολη και έδρα του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, της επαρχίας Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας. Βρίσκεται σε εύφορη κι εκτεταμένη πεδιάδα που έχει σημαντική στρατηγική θέση. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με τη γεωργία, την ελαιοκομία, την αμπελουργία και την κτηνοτροφία, αν και τα τελευταία χρόνια  ο τουρισμός συγκεντρώνει την μερίδα του λέοντος στην απασχόληση των κατοίκων του. Το Άστρος είναι χτισμένο σε υψόμετρο 75 μ. στο κέντρο του κάμπου της Θυρέας, νοτιοανατολικά της Τρίπολης (40 χλμ)  και νοτιοδυτικά του Ναυπλίου (33 χλμ). Στο Άστρος προσαρτώνται, ο Άγιος Ιωάννης, ο Άγιος Στέφανος, η Βάρβογλη, η Ιερά Μονή Λουκούς και τα Χαντάκια. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 η Κοινότητα Άστρους είχε 2.408 κατοίκους.

Παράλιο Άστρος

Βρίσκεται χτισμένο στο βόρειο τμήμα των παράλιων του Νομού Αρκαδίας, στην ανατολική Πελοπόννησο και βρέχεται από τα νερά του Αργολικού Κόλπου. Το Παράλιο Άστρος απέχει οδικώς λιγότερο από 4 χιλιόμετρα από το Άστρος και περίπου 43 χιλιόμετρα από την Τρίπολη (1)…..   Η κωμόπολη που βρίσκεται πάνω στο λόφο κοντά στο κάστρο ονομαζόταν Νησί, ονομασία που έχει παραμείνει γνωστή έως σήμερα. Στην περιοχή υπάρχει ανοιχτό θέατρο με την επωνυμία «Μελίνα Μερκούρη». Στην άκρη του «νησιού» υπάρχει ένας πετρόκτιστος φάρος που λειτούργησε για πρώτη φορά το 1893. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είχε 1.043 κατοίκους.

(1)Θα ενημερώσουμε τον δήμαρχο για  τα  λάθη  στο κείμενο.

 

Όλοι συμφωνούν  και ο  Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος  το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256),  βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι», πάνω από του «άστρου /εις τον κάμπον της μαλεβής»   Το 1256  ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έκτισε στον  Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας  στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται»…«Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), » προς ευκολωτέραν υποταγήν  των γειτόνων Τσακώνων στη  Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη »  suso en law montanyas ,   όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. (Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή) .

Δείτε παρακάτω  τις σχετικές πηγές   για τα κάστρα μας .

Ο ιστορικός Δήμος Θυρέας, με τρεις χιλιάδες ιστορία,είναι εδώ ,μπροστά μας.  Ας αρχίσουμε πάλι με την «Αθλητική Ένωση Θυρέας». Όλοι μπορούμε καλύτερα.  

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Πηγές

Αθήνα 1981/2/3

  • ΙωάννηΜ. Αρβανίτη – Από τις Πηγές του Λαού μας,

τόμος A,Β, Αθήνα 1988

Δείτε τις σχετικές πηγές για τα κάστρα μας .

 

“Ιερός Χώρος” της Β’ Εθνικής Συνέλευσης των Ελλήνων – astrosgr.com   &  Σχολή Καρυτσιώτη – astrosgr.com

 astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

 

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ